Wat moet ik doen met mijn energiecontract nu het prijsplafond stopt?

Huren

Op 1 januari vervalt het prijsplafond voor gas en elektriciteit. Wat betekent dit voor de consument? Overstappen of niet? En waarheen dan?

Wat verandert er precies?

Op 1 januari eindigt het prijsplafond en betaalt iedereen gewoon weer het tarief dat in het energiecontract staat. Als die prijs hoger is dan 40 cent per kilowattuur of 1,45 euro per kuub gas (of het equivalent in warm water), dan rekent de leverancier dit bedrag vanaf dat moment ook af.

Meer dan 6 procent van de huishoudens heeft nu een contract met prijzen boven het prijsplafond, meldde de Autoriteit Consument & Markt (ACM) begin december. ‘Consumenten die zekerheid willen hebben over de hoogte van hun gas- en elektriciteitsrekening kunnen het best kiezen voor een vast contract met prijzen onder het huidige prijsplafond’, adviseert de toezichthouder.

Voor wie al een vast energiecontract heeft, verandert er ook iets in het nieuwe jaar: dan wordt de belasting op gas en stroom aangepast. Die op elektriciteit gaat iets omlaag, die op gas flink omhoog. Ook de tarieven voor het beheren van de elektriciteits- en gasnetten stijgen.

Hoeveel stijgen de belastingen?

Dat is pas zeker na volgende week dinsdag, als er in de Tweede Kamer over wordt gestemd. Als de plannen worden goedgekeurd, betaalt een gemiddeld gezin met een jaarverbruik van 3.500 kWh en 1.500 kubieke meter gas maandelijks gemiddeld 5,15 euro meer aan energiebelasting, berekende energiespecialist Joris Kerkhof van vergelijkingsplatform Independer. Op jaarbasis is dat bijna 62 euro extra. De belasting op stroom daalt van 15,2 cent naar 13,2 cent per kWh. Die van gas stijgt van 59,3 cent naar 70,5 cent per kuub. Ook consumenten met een vast contract zien deze veranderingen terug op hun energierekening.

Door de hogere gasbelasting wordt het steeds interessanter over te stappen op een (hybride) warmtepomp, precies zoals de overheid wil. Door de maatregelen bespaar je met een hybride warmtepomp volgend jaar naar verwachting 675 euro per jaar (125 meer dan in 2023), berekende voorlichtingsinstituut voor duurzaamheid Milieu Centraal. Een volwaardige warmtepomp bespaart per jaar gemiddeld 1.225 euro, 240 euro meer dan nu. Overigens zijn warmtepompen ook duurder geworden, waardoor de terugverdientijd onveranderd blijft.

De netbeheerkosten worden meestal pas tegen het eind van het jaar bekendgemaakt, maar waarschijnlijk stijgt het tarief met 7 euro per maand. ‘Het exacte bedrag verschilt per netbeheerder’, zegt Kerkhof, ‘het kan iets lager uitvallen.’

En wat doen de energieprijzen?

Die zijn het afgelopen jaar flink gedaald, maar nog altijd twee keer hoger dan voor de energiecrisis. Opmerkelijk: de verwachte winterprijspiek voor aardgas is uitgebleven. Sterker, de gasprijzen zijn de afgelopen dagen juist flink gedaald. Dinsdag kostte een megawattuur (de maat waarin grootverbruikers afrekenen) gas ruim 35 euro, terwijl de prijs een maand geleden nog bijna 58 euro was. Normaal gesproken stijgen de gasprijzen tegen de winter. Dat dit nu niet gebeurt, komt door het zachte weer en de goed gevulde aardgasvoorraden. De verwachting is hierdoor dat Nederland de winter zonder problemen zal doorkomen en dat drukt de prijs. Opmerkelijk genoeg spelen ook de problemen in het Panamakanaal een rol: door de droogte en de lage waterstand in het kanaal kunnen schepen met Amerikaans LNG minder makkelijk passeren en zetten daarom koers richting Europa. Het aanbod van LNG is hierdoor groot, wat ook een drukkend effect op de prijs heeft.

Dus als ik variabel heb, ben ik nu gunstig uit?

Ja. ‘Je kunt ervoor kiezen even aan te kijken wat de prijzen gaan doen’, zegt Kerkhof van Independer. ‘Maar er zit nog altijd veel onzekerheid in de markt. Als er iets gebeurt, zie je dat de prijs ineens weer sterk kan stijgen.’

Het weer, geopolitieke ontwikkelingen, een staking of ongeval bij een LNG-installatie kunnen de prijzen ineens een zetje geven. Zulke prijsverhogingen zien consumenten met een variabel contract nu eerder terug in hun maandprijs, omdat energieleveranciers hun tarieven nu vaak maandelijks aanpassen. Vroeger gebeurde dit eens per half jaar of jaarlijks. ‘Omdat ook het prijsplafond straks wegvalt, is nu kiezen voor een vast contract een goed idee voor consumenten die zekerheid willen’, zegt Kerkhof. Ook ACM zegt dat consumenten met een variabel contract die zekerheid zoeken, het best kunnen kiezen voor vast.

Krijg ik geen boete als ik overstap?

Wie na juni een vast contract heeft gekozen en nu wil overstappen, betaalt waarschijnlijk een hogere boete dan voorheen. Consumenten die na juni zijn overgestapt hebben vermoedelijk al een contract dat onder het prijsplafond ligt. Of opnieuw overstappen gunstig is, verschilt per geval.

Independer (net als de Volkskrant onderdeel van DPG Media) ziet sinds de zomer dat steeds meer bezoekers van het platform een vast contract kiezen. ‘95 procent van de mensen die via ons een contract afsluit, kiest een vast contract voor een jaar’, zegt Kerkhof. ‘Als je zekerheid wilt, is het nu een goed moment voor een vast contract. Maar ik heb geen glazen bol, dus als je een variabel contract hebt, kun je nog even hopen dat de prijzen verder dalen.’

En als ik zonnepanelen heb?

‘Iedereen met zonnepanelen en een variabel contract moet opletten’, zegt Kerkhof. ‘Ik heb zelf zonnepanelen en heb mijn eigen tarieven vorige maand voor twee jaar vastgezet, vanwege de druk op de regels rond panelen.’

Dat zit zo: het kabinet wil salderen (de gunstige regeling waarbij eigenaren van zonnepanelen hun opgewekte stroom mogen aftrekken van de verbruikte elektriciteit) vanaf 2025 gaan afbouwen. Hierover moet nog worden gestemd in het parlement en zeker sinds de verkiezingen lijkt een meerderheid van de Tweede Kamer voor het in stand houden van de salderingsregeling.

Als de salderingsregeling blijft bestaan, nemen de kosten toe voor energieleveranciers, die immers goedkope zonnestroom in de zomer moeten afstrepen tegen dure aardgasstroom in de winter. Daarom passen ze de voorwaarden aan voor eigenaren van zonnepanelen. Die krijgen bijvoorbeeld geen loyaliteitsbonus meer, of kunnen geen vast contract voor een langere periode afsluiten, of ze vragen panelenbezitters een extra maandelijkse bijdrage van enkele tientjes.

Als je een variabel contract hebt met zonnepanelen, waarbij de regels nu nog gunstig zijn, moet je alert zijn, zegt Kerkhof, want leveranciers kunnen de voorwaarden elke maand aanpassen. Wat nu nog gunstig is, kan volgende maand daarom een stuk minder rooskleurig ogen.

Als de salderingsregeling wordt afgebouwd, zal de terugverdientijd toenemen. Maar bezitters van zonnepanelen moeten zich hier niet te veel op blindstaren, zegt Isabelle van der Ende van Milieu Centraal . ‘Een jaar meer of minder maakt niet zo veel uit op een levensduur van 25 jaar.’

En dynamische tarieven?

Bij dynamische tarieven kunnen de prijzen per dag of per uur veranderen. Dat kan met name bij elektriciteit gunstig uitpakken doordat consumenten kunnen ‘schuiven’ met hun verbruik: bijvoorbeeld de vaatwasser en wasmachine laten draaien op momenten dat de prijzen laag zijn.

Zeker bezitters van een elektrische auto (die heel veel elektriciteit verbruikt) en een eigen laadpaal kunnen flink besparen. Het gaat hierbij volgens aanbieders als Tibber en ANWB Energie om bedragen van honderden euro’s per jaar. Ook gebruikers zonder e-auto kunnen profiteren, stellen zij. Maar de risico’s zijn groter: als de prijzen stijgen, merk je dat meteen in je maandbedrag.

Independer werkt aan een module om ook deze aanbieders te kunnen vergelijken. Maar een vergelijking is lastig, juist vanwege de sterk schommelende prijzen, en ook vanwege de wijze waarop aanbieders hun ‘vaste maandbedrag’ berekenen. ‘De ene dynamische aanbieder is wat optimistischer over het verwachte maandbedrag dan de ander’, zegt Kerkhof. Dit kan ertoe leiden dat degene met het laagste bedrag bovenaan in de zoekresultaten komt te staan, terwijl de consument uiteindelijk wellicht meer geld kwijt is. Independer zegt te werken aan een model dat deze variaties er zo goed mogelijk uit filtert. Begin volgend jaar komt deze vergelijker online.

Zijn er nog andere mogelijkheden om de kosten te drukken?

Energie besparen is het beste prijsplafond, zegt Van der Ende van Milieu Centraal. Korter douchen, kachel graadje lager, isoleren: de meeste maatregelen zullen bekend zijn. Isoleren levert de grootste klapper op, stelt Van der Ende. ‘Van geen isolatie naar goed geïsoleerd scheelt op jaarbasis 1.600 euro.’

De subsidies voor isolatie zijn iets aangepast. Zo kunnen huishoudens die biomateriaal gebruiken een extra tegemoetkoming krijgen. En de installatie van zonnepanelen is ook nog altijd lonend; ook als de salderingsregeling verdwijnt nog zo’n zes tot zeven jaar. Nu doen als het kan, adviseert Van der Ende. Want de prijzen zijn laag en nu profiteer je zeker nog een jaar van de volledige salderingsmogelijkheden.

En installeer een gebruiksmanager, zegt de adviseur. Het inzicht dat dit hulpmiddel biedt, helpt eerdere besparingen ‘vast te houden’. Een schermpje in de woonkamer is het effectiefst, domweg omdat je er vaker naar kijkt. Die leveren gemiddeld 2 procent stroombesparing op en 7 procent op het gasverbruik. Maar een app op de smartphone helpt ook, zij het dat de besparing iets minder zal zijn.

Bron

Deel dit bericht