Meer kans op vroeggeboortes en meer hartproblemen door klimaatverandering

zorg

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwt voor de “serieuze impact” die de klimaatverandering zal hebben (en al heeft) op de gezondheid van kinderen, ouderen en zwangere vrouwen. De risico’s worden “zwaar onderschat”, klinkt het. Zo piekt tijdens hittegolven het aantal vroeggeboortes, ook in België waar het cijfer kan oplopen tot 15 procent extra. Dat kan dan weer gevolgen hebben voor het latere leven.  

Het gaat niet om een nieuwe studie, wel om een literatuurstudie die de WHO onder de aandacht wil brengen nu de klimaatverstoring steeds meer extremen laat zien, van zware regens over lange droogteperiodes tot intense hittegolven, zoals India er momenteel een doormaakt.

En hoewel het in België niet per se goed weer is geweest de voorbije maanden, en we geen hittegolven beleefden, kunnen die er in de toekomst zeker nog aankomen. De verwachting is dat die door de verdere klimaatontwrichting nog intenser gaan zijn en vaker gaan voorkomen. Zo beleefde Europa vorig jaar een recordaantal dagen met extreme hittestress.

“Risico’s voor kwetsbare groepen zwaar onderschat”

Morgen komt de WHO daarom met een nieuwe waarschuwing, op basis van een rapport in het Journal of Global Health. “Klimaatextremen en de gevolgen daarvan houden risico’s in voor zwangere vrouwen, kinderen en ouderen die zwaar worden onderschat. Soms hebben ze zelfs levensbedreigende gevolgen.”

Zo is er het voorbeeld van hittegolven. Vroeggeboortes – de hoofdoorzaak van kindersterfte – pieken tot 16 procent extra tijdens hittegolven, onderstreept de WHO. Oudere mensen hebben meer kans op een fataal hart- of ademhalingsprobleem.

De bewustwording is toegenomen, maar concrete maatregelen om de meest kwetsbaren te beschermen zijn totaal ontoereikend.” – Anshu Banjaree, expert ouderen, kinderen en geboortes bij de WHO

Er is ook een impact op de hersenen, wat het voor jongeren en adolescenten moeilijker maakt om te studeren. Elke graad extra opwarming bij een minimumtemperatuur boven de 23,9 graden Celsius verhoogt het risico op kindersterfte met meer dan 22 procent.

“De studies tonen dat klimaatverandering geen ver-van-mijn-bedprobleem is, en bepaalde groepen betalen nu al een hoge prijs”, zegt Anshu Banerjee, hoofd van het departement geboortes, kinderen en ouderen bij de WHO. “De bewustwording is toegenomen, maar de concrete stappen om de levens te beschermen van zij die het meest kwetsbaar zijn, zijn totaal ontoereikend.”

Hoe zit het in België?

Ook België ondervindt een impact. Dat vertelt milieu-epidemioloog Tim Nawrot van UHasselt aan VRT NWS. De cijfers voor vroeggeboortes in België liggen in lijn met die van de WHO. Niet enkel de maximumtemperatuur overdag, maar vooral ook de minimumtemperatuur, de mate waarin het ’s nachts al dan niet nog afkoelt, speelt een grote rol.

In België stijgt de kans op vroeggeboortes tot 15 procent tijdens hittegolven.” – Tim Nawrot, milieu-epidemioloog UHasselt

“Als het ’s nachts tussen 16 en 26 graden Celsius is, dan stijgt de kans op een vroeggeboorte met 9 procent. Dat stijgt zelfs tot 15 procent bij temperaturen tussen 19 en 30 graden ’s nachts”, vertelt Nawrot. Vroeggeboortes en een lager gewicht kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van andere aandoeningen later. Dat kan bijvoorbeeld gaan om cardiovasculaire problemen die pas 50 jaar later tot uiting komen.

Tijdens een hittegolf worden er meer heat shock-eiwitten aangemaakt, vertelt Nawrot nog. Die kunnen bepaalde ontstekingsreacties veroorzaken. En hittestress kan de telomeren doen krimpen, de beschermende kapjes aan het uiteinde van de chromosomen. Als die bij pasgeborenen minder goed zijn, is er ook minder marge voor als telomeren tijdens ons latere leven gaan verkorten.

Het voordeel van 16 graden

Ook de sterftecijfers gaan omhoog bij hittegolven. “We zien dat bij extremen van kou of hitte het aantal overlijdens toeneemt. Dat aantal is het laagst als het gemiddeld 16 graden is bij ons”, zegt Nawrot.

In warmere gebieden is de bevolking beter aangepast aan de hitte en ligt de ‘ideaaltemperatuur’ op 27 graden, maar in die gebieden zijn hittegolven een pak intenser.

Bron

Deel dit bericht