Medicijntekorten stijgen explosief

zorg

Vijf miljoen Nederlanders hebben afgelopen jaar hun voorgeschreven medicijn niet kunnen ophalen bij de apotheek, omdat er een tekort aan was. In totaal was 2.292 keer een medicijn langer dan twee weken landelijk niet leverbaar. Dat blijkt uit cijfers van apothekersorganisatie KNMP.

Daarmee bereiken de medicijntekorten nieuwe recordhoogten. Vorig jaar ging het nog om 1.514 tekorten. De tekorten maken duidelijk, zegt KNMP-voorzitter Aris Prins, ‘dat we op een andere manier moeten gaan kijken naar de geneesmiddelenvoorziening in Nederland. We krijgen het in Nederland met een zorgbudget van 111 miljard euro niet voor elkaar om medicijnstrips met de prijs van een pakje kauwgom voldoende op voorraad te hebben. Ik kan dat niet meer uitleggen.’

Volgens Prins moeten de goedkope middelen in de apotheek ‘net als de brandweer’ worden gezien als een basisvoorziening, ‘en niet als een manier om de zorgkosten zo ver mogelijk te drukken’.

Hartpatiënten

De tekorten gaan allerlei soorten patiënten aan. Hartpatiënten kwamen te zitten zonder isosorbidemononitraattabletten, waardoor zij een grotere kans liepen op een hartaanval. Patiënten die last hebben van angst- of slaapstoornissen werden geconfronteerd met een tekort aan een groot aantal ‘pammetjes’, met veel onrust tot gevolg. Epilepsiepatiënten moesten noodgedwongen overstappen op andere middelen dan waar ze aan waren gewend, met een vergrote kans op aanvallen als gevolg.

Maar ook aan antibiotica, tetanusvaccins, kankermedicijnen, vitamine B12-injecties en middelen die de symptomen van parkinson onder controle houden was een tekort.

De tekorten beheersen inmiddels het dagelijks leven in een apotheek. Uit een eerdere peiling bleek november vorig jaar dat apothekers in Nederland elke dag 17 duizend medicijnrecepten moeten aanpassen omdat het gevraagde middel niet meer in de schappen ligt. Bij elke openbare apotheek kost het te lijf gaan van de tekorten één fulltime arbeidskracht.

De meeste tekorten zijn langdurig. Gemiddeld duurt het 107 dagen voordat een medicijn weer leverbaar is, slechts 37 procent van de tekorten is binnen acht weken opgelost.

Veelkoppig monster

De medicijntekorten zijn een veelkoppig monster, waarvoor de oplossingen complex zijn en voor een groot deel buiten Nederland liggen. Bij tekorten waarvan de oorzaak bekend is, blijkt ruim 70 procent te wijten aan hobbels in de productie of in de distributie. Veel grondstoffen komen uit China, India staat bekend als de ‘apotheek van de wereld’: één haperende lopende band of verdwaalde container leidt dan hier al snel tot een tekort.

Maar er zijn ook Nederlandse oorzaken. Apothekers wijzen dan vooral naar het zogeheten preferentiebeleid van zorgverzekeraars. Daarmee drukken de verzekeraars de zorgkosten: zij maken met één leverancier afspraken over een bepaald middel tegen een zo laag mogelijke prijs. Dat maakt de goedkoopste medicijnen uiterst voordelig, maar maakt Nederland ook een minder aanlokkelijke afzetmarkt. Als er dan toch al wereldwijde tekorten zijn, staat Nederland achteraan in de rij als er weer middelen beschikbaar komen. Prins: ‘Spanje telde vorig 800 medicijntekorten. Wij hebben er drie keer zoveel. Dat heeft ontegenzeggelijk met ons beleid te maken.’

‘IJzeren voorraad’

Vanaf dit jaar is de afspraak dat er voor de meeste medicijnen ‘een ijzeren voorraad’ van acht weken moet zijn: groothandels en fabrikanten moeten per middel zo’n reserve aanhouden. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd moet daarop toezien. Toch verwacht Prins dat de tekorten ook de komende jaren alleen maar toenemen. ‘Zo’n voorraad klinkt mooi, maar betekent in de praktijk vrij weinig. Wij zien dat fabrikanten zich terugtrekken van de Nederlandse markt – er is hier niets meer te verdienen. Van de zeven fabrikanten van een bepaald antibioticum is er op de Nederlandse markt nog eentje over. Als er dan bij een soortgelijk antibioticum een tekort optreedt, trekken wij die voorraad zo leeg.’

Bron

Deel dit bericht