Kennis over hartfalen is beperkt en mensen onderschatten de ernst van de ziekte

Het onderzoek bevestigt dat kennis over hartfalen beperkt is en dat mensen de ernst van deze ziekte onderschatten. Mensen wachten bij klachten af, terwijl vroege herkenning en behandeling juist belangrijk zijn om verergering te voorkomen. “Het beeld dat mensen hebben van hartfalen klopt niet met de werkelijkheid,” vertelt Hans Snijder, directeur van de Hartstichting. “Het is geen ouderdomsklacht, maar een ziekte die levensbedreigend is.”

Hartfalen is een chronische aandoening waarbij het hart onvoldoende bloed door het lichaam pompt waardoor spieren en organen te weinig zuurstof en voedingsstoffen krijgen. In Nederland hebben ongeveer 256.000 mensen deze diagnose. Daarnaast leven naar schatting nog eens 255.000 mensen met hartfalen zonder dat zij het weten. Samen gaat het om ruim een half miljoen Nederlanders. Hoewel de term ‘hartfalen’ bekend klinkt, weten weinig mensen wat de ziekte echt inhoudt. Zo wordt het vaak verward met een hartinfarct of hartstilstand, die plotseling optreden. Hartfalen daarentegen is een chronische aandoening die zich meestal geleidelijk ontwikkelt en uiteindelijk fataal kan zijn.

De meest voorkomende klachten zoals vermoeidheid, kortademigheid en vocht vasthouden (dikke enkels, benen of buik) worden herkend, maar leiden te weinig tot actie, blijkt uit het onderzoek. Hoewel driekwart van de Nederlanders zegt bij klachten naar de huisarts te gaan, geeft slechts een derde aan dit in de praktijk ook daadwerkelijk te doen. “Het probleem is dat hartfalen zich niet altijd spectaculair aankondigt,” stelt hoogleraar cardiologie Steven Chamuleau (Amsterdam UMC). “Daardoor is het voor mensen lastig om de signalen op tijd te herkennen. Klachten worden makkelijk onderschat, met als gevolg dat er vaak pas laat aan de bel wordt getrokken. Dan kan de schade al groot zijn.”

Angst en mijding spelen een belangrijke rol bij het te laat herkennen van en handelen bij hartfalen. Dit geldt vooral voor jongere leeftijdsgroepen (35-49 jaar). Zij beschouwen hartfalen vaker als iets voor oude of al zieke mensen. Uit onderzoek blijkt dat deze groep aangeeft liever niet na te denken over de mogelijkheid om hartfalen te krijgen of bang te zijn voor een mogelijke diagnose.

Hartfalen is dodelijk, maar mensen onderschatten het risico voor zichzelf. Dagelijks overlijden 22 mensen aan de gevolgen van hartfalen. Toch denken veel mensen dat hartfalen hen niet kan overkomen. Hierdoor is een vertekend beeld ontstaan van de ernst van de ziekte. De Hartstichting roept daarom op om signalen van hartfalen wél serieus te nemen. Vooral wanneer klachten langer aanhouden, gecombineerd voorkomen of optreden bij mensen met risicofactoren zoals een hoge bloeddruk, diabetes of een hartziekte, is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts.