Hoeveel energiedrank is veilig? Dit zijn de risico’s en adviezen

Wat zijn energiedrankjes?

Energiedrankjes zijn frisdranken die vol zitten met cafeïne en suikers. Er zijn lightvarianten waar geen suiker in zit, maar die bevatten alsnog veel cafeïne. Merken voegen ook bijna altijd taurine en D-glucuronolacton toe aan hun dranken en soms guarana.

125 milliliter koffie bevat gemiddeld zo’n 60 milligram cafeïne, terwijl er in de meeste blikjes energiedrank ongeveer 80 milligram cafeïne zit. De hoeveelheid valt nog binnen het toegestane maximum van de Warenwet, die stelt dat er in een blik van 250 milliliter energy drink niet meer dan 88 milligram cafeïne mag zitten.

Vaak zit er ook taurine in de drankjes. Taurine is een lichaamseigen stof, maar zit ook in vlees en vis. Het is een voedingssupplement waar ons lichaam energie van krijgt. Hoewel het over het algemeen als gezonde stof wordt gezien, omdat deze kan helpen tegen ontstekingen of de productie van galzuur, geldt ook voor taurine dat je er niet te veel van moet binnenkrijgen.

Eén blikje heeft een kortdurend positief effect op onder meer iemands alertheid, aandachtsspanne en reactiesnelheid. Ook stimuleert het de werking van de nieren, maag en darmen. Maar vanaf twee blikjes van 250 milliliter per dag treden ook negatieve effecten op.

Gevaren energiedrankjes

Energiedrankjes worden vaak gedronken om, zoals de naam al zegt, energie van te krijgen. Jongeren drinken ze om ’s avonds door te kunnen studeren of wakker op stap te kunnen, ze drinken er eentje vlak voor een proefwerk, examen of tentamen of als ze net wakker zijn. Of jongeren drinken de blikjes simpelweg omdat ze het lekker vinden.

Maar meerdere onderzoeken hebben uitgewezen dat de nadelen niet opwegen tegen de voordelen. Zelfs in kleine hoeveelheden kunnen energy drinks leiden tot flink wat problemen, zoals slapeloosheid, hoge bloeddruk en hartkloppingen. Die verschijnselen zijn ernstiger bij een cafeïnevergiftiging. De kans op overgewicht neemt door de flinke doses suikers toe en daardoor ligt ook tandbederf op de loer.

Uit RIVM-onderzoek in 2018 blijkt ook dat pubers die te veel energiedrankjes drinken extra kans hebben op hartritmestoornissen en aantasting van het centraal zenuwstelsel. Dat verhoogde risico geldt voor tieners die geregeld drie blikjes per dag of meer consumeren.  Desondanks stelt het onderzoek ook dat dit risico niet geldt voor zeker 95 procent van de jonge drinkers, mits zij ook geen koffie drinken. Amerikaans onderzoek uit datzelfde jaar toont aan dat het drinken van drie blikjes ook kan leiden tot flinke bloedvatvernauwingen.

De overleden tiener in Texas is volgens de lijkschouwer overleden aan de gevolgen van hartproblemen die zijn ontstaan door langdurige cafeïneconsumptie. Ofwel, ze dronk langere tijd veel energiedrankjes en kreeg daar hartproblemen van. De Nederlandse verslavingszorginstelling Jellinek zegt geen voorstander te zijn van energiedrankjes bij kinderen, maar heeft in ons land nog niet eerder gehoord dat iemand is overleden aan de directe gevolgen ervan. “Vaak spelen meerdere factoren een rol.”

Advies energiedrank

Het Voedingscentrum adviseert 1 blikje per dag voor volwassenen. Voor kinderen onder de 13 jaar raadt de instantie deze drankjes helemaal af. Dit geldt ook voor oudere kinderen, zwangeren en vrouwen die borstvoeding geven.

Foodwatch wil dat er een minimumleeftijd komt voor kinderen, want die is er in Nederland nog niet. Supermarkten, zoals Aldi en Lidl, hebben soms wel een aangepast beleid, waarbij ze geen energy drink verkopen aan kinderen jonger dan 14 jaar. Experts roepen overigens al langer om een leeftijdsgrens. Kinderartsen stelden in 2018 al dat de verkoop van energiedrankjes aan kinderen onder de 18 jaar verboden  zou moeten worden.