Wat je niet ruikt of ziet, kan toch dodelijk zijn: koolmonoxide. Wat kun je zelf doen om een vergiftiging te voorkomen? Peter Schuurmans van Brandweer Rotterdam Rijnmond beantwoordt de vijf meestgestelde vragen.
Koolmonoxide wordt ook wel een sluipmoordenaar genoemd. Je ruikt, proeft en ziet het gas niet, maar wie het inademt, kan overlijden. Jaarlijks gebeurt dat tien tot vijftien keer. Ook belanden tientallen mensen door het inademen van dit gas in het ziekenhuis.
Koolmonoxide (CO) ontstaat door onvolledige verbranding. ,,Dat gebeurt bijvoorbeeld als de cv-ketel verkeerd staat afgesteld, maar het gevaarlijke gas kan ook ontstaan bij een geiser of open haard’’, zegt Peter Schuurmans van Brandweer Nederland.
1. Wat zijn de symptomen van koolmonoxide vergiftiging?
Wie koolmonoxide inademt, kan last krijgen van hoofdpijn, duizeligheid en overgeven. Maar let op, zegt Schuurmans, je kunt ook een milde vergiftiging oplopen. ,,Vaak ervaar je dan thuis grieperige klachten, maar zodra je naar je werk gaat of naar buiten, verdwijnen die klachten weer. De vergiftiging wordt dan langzaam opgebouwd. Gelukkig komt bij steeds meer huisartsen dit besef ook en vragen ze door naar de thuissituatie.’’
Wie een matige vergiftiging heeft, kan last hebben van verwarring, flauwvallen, pijn op de borst, benauwdheid, spierzwakte en een onregelmatige ademhaling en hartslag. Een ernstige vergiftiging kan leiden tot verlaagde bloeddruk, verminderde doorbloeding van het hart, toevallen, longoedeem, hartritmestoornissen, hartstilstand, ademhalingsstilstand en coma.
2. Is een CO-melder verplicht?
Een koolmonoxidemelder (CO-melder) kan je op tijd waarschuwen voor een vergiftiging. Maar waar een rookmelder verplicht is, is dat bij een CO-melder niet het geval. ,,Brandweer Nederland adviseert wel zeer dringend om er een in huis te halen’’, zegt Schuurmans.
In 2022 hing er in 35 procent van de woningen een koolmonoxidemelder. Nog veel te weinig, vindt de brandweerman. ,,Koolmonoxide ontstaat niet alleen bij oude toestellen. Soms gebeurt het ook in nieuwe apparaten, omdat ze bijvoorbeeld verkeerd zijn aangesloten. Zo hebben we in een nieuwbouwwijk een keer gehad dat meerder cv-ketels niet goed waren aangesloten en dus een te hoge concentratie van koolmonoxide in de woning hing.’’
In Rotterdam kon de brandweer een paar jaar geleden ternauwernood een moeder met twee kinderen uit een huis redden. ,,Ze hadden 112 gebeld voor een onwelwording, maar toen de ambulancebroeders ter plaatse kwamen, ging direct de CO-melder op hun pak af.’’
3. Waar hang je de koolmonoxidemelder?
Allereerst is het belangrijk dat in iedere ruimte waar een verbrandingstoestel hangt, een CO-melder komt te hangen, vindt Schuurmans. Zoals bijvoorbeeld bij de open haard of cv-ketel. ,,In deze ruimtes hang je hem bij voorkeur tegen het plafond. Normaal is koolmonoxide bijna even zwaar als lucht, maar omdat het in een ruimte met een verbrandingstoestel over het algemeen wat warmer is, gaat de melder eerder af als deze tegen het plafond hangt.’’
Ook in andere ruimtes in huis kan koolmonoxide blijven hangen door bijvoorbeeld een verkeerd afgestelde cv-ketel. ,,In de slaapkamer of woonkamer hang je de CO-melder het beste op neushoogte. Zodra jij koolmonoxide inademt, gaat het apparaat al piepen. Heb je een warmtepomp en verder geen ontbrandingstoestel, dan kan er geen koolmonoxide in huis ontstaan en is een melder dus niet nodig.’’
Hang de melder in ieder geval niet achter een gordijn of op een tochtige plek bij het raam.
4. Wat kost een koolmonoxidemelder?
Wie een goede CO-melder wil aanschaffen, kan naar het keurmerk kijken. Op de verpakking staat dat met de norm NEN-EN 50291 aangeduid. ,,Vanaf 40 euro heb je al een goede melder’’, zegt Schuurmans.
5. Aan welke eisen moet je cv-installatie voldoen?
Sinds 1 april 2023 is de gasketelwet van kracht. Dit betekent dat alleen een gecertificeerde monteur je ketel mag controleren en onderhouden. Schuurmans: ,,Laat je als bewoner en niet-gecertificeerde monteur het onderhoud doen, dan ben je zelfs strafbaar. Maar ook de installateur is dat.’’
De brandweer is erg blij met de wet, zegt Schuurmans. ,,Je weet daardoor dat het onderhoud goed gebeurt en een goed opgeleide monteur adviseert altijd om ook een CO-melder aan te schaffen en hangt hem zelfs voor je op.’’
Niet alleen je ketel moet door een professional worden onderhouden. Ook de cv-ruimte moet aan eisen voldoen. ,,Wij zeggen altijd: ventileer, controleer en alarmeer. Oftewel zorg voor voldoende ventilatie in de ruimte waar de cv hangt, laat deze minimaal een keer per jaar controleren en hang een CO-melder op.’’
Bron
-
Dit bericht verscheen ook op: www.ad.nl