Sporten als voetbal, vechtsport en rugby verhogen het risico op dementie omdat spelers tijdens het sporten regelmatig met hun hoofd de bal of een medespeler raken. Dat blijkt uit onderzoek van de Gezondheidsraad. Die pleit voor beschermende maatregelen.
Circa 1,4 miljoen Nederlanders beoefenen dergelijke contactsporten. De laatste jaren groeien de zorgen over hersenschade. Volgens voetbalbond KNVB, met ruim 1,2 miljoen leden de grootste contactsport, was er tot nu toe ‘onvoldoende bewijs’ om een ‘directe relatie tussen koppen en hersenletsel’ vast te stellen.
De Gezondheidsraad concludeert in een rapport dat donderdag verschijnt dat het bestaande onderzoek wel degelijk ‘voldoende overtuigend’ is. Professionele voetballers lopen een twee tot drie keer zo groot risico op dementie in vergelijking met de algemene bevolking.
Dat geldt ook voor boksers en rugbyspelers. Verder vond de Gezondheidsraad aanwijzingen voor een verhoogd risico op ALS en de ziekte van Parkinson, maar overtuigend bewijs daarvoor ontbreekt vooralsnog.
Niet alleen profsporters lopen gevaar, schrijft de Gezondheidsraad. ‘Hoewel amateurs in mindere mate worden blootgesteld aan hoofdcontact, zijn ook bij hen verhoogde risico’s op dementie gevonden.’
Kopverbod voor kinderen?
Welke maatregelen er precies moeten komen om die risico’s in te perken, wordt pas eind deze zomer bekendgemaakt. De Nederlandse Sportraad komt dan met concrete aanbevelingen. Of er bijvoorbeeld een kopverbod voor kinderen gaat komen, is nog onduidelijk.
De Gezondheidsraad doet wel een voorzet: bij kinderen zou vanuit medisch oogpunt een verbod op vechttechnieken richting het hoofd, tackles in rugby en koppen in het voetbal ‘verdedigbaar’ zijn.
De Amerikaanse voetbalbond voerde in 2015 al zo’n kopverbod voor kinderen in uit zorgen over hersenletsel. De KNVB deed dat destijds af als een onnodige maatregel en mogelijk een gevolg van de Amerikaanse ‘claimcultuur’.
Wel zijn er in Nederland afgelopen jaren al maatregelen genomen om mogelijke schade van kopballen bij kinderen te verminderen. Zo spelen jeugdteams op kleinere velden en met lichtere ballen.
In Engeland leren kinderen tot 11 jaar niet meer koppen. Ook het koppen tijdens wedstrijden wordt er nu stapsgewijs uitgebannen voor kinderen. Bij Engelse tieners en volwassenen wordt het koppen ontmoedigd. Zo mogen volwassen amateurs maar één keer per week kopballen trainen, met maximaal tien kopballen per training. Profvoetballers mogen tijdens trainingen maximaal tien ballen ‘met hoge snelheid’ koppen.
In Nederland mogen minderjarige vechtsporters elkaar sinds 2020 al niet meer op het hoofd schoppen en slaan vanwege het risico op hersenschade. Maar dat geldt alleen voor sporten die gereguleerd worden door de Nederlandse Vechtsportautoriteit, waaronder kickboksen. Boksen valt daar niet onder.
Hersenonderzoek Wout Holverda
Er wordt al jaren onderzoek gedaan naar het verband tussen voetbal en hersenschade. In 2019 bleek al uit een grote studie in de New England Journal of Medicine dat profvoetballers een 3,5 keer zo groot risico lopen op dementie als mensen met een vergelijkbare achtergrond die geen profvoetballer zijn. Veelzeggend: bij keepers, die vrijwel nooit koppen, zagen de wetenschappers geen verhoogd risico.
In Nederland onderzochten neurologen een paar jaar geleden de hersenen van de overleden Nederlandse profvoetballer Wout Holverda op schade die kan zijn ontstaan door veelvuldig koppen. De voormalig Sparta-aanvaller kreeg op 55-jarige leeftijd de diagnose alzheimer.
Zijn hersenen bleken flink gekrompen, wat typisch is bij die ziekte. Ook ontdekten de wetenschappers eiwitten die wijzen op zogeheten chronische traumatische encefalopathie, een neurologische aandoening die voorkomt bij herhaaldelijk hoofdletsel.
Bron
-
Dit bericht verscheen ook op: www.volkskrant.nl