Corporaties kunnen onderhoud niet meer bijbenen na decennia van financiële druk, schandalen en strengere regelgeving

In steeds meer wijken, van Amsterdam tot Rotterdam, stapelen de klachten van huurders zich op. Schimmelplekken, lekkages en zelfs instortingsgevaar vormen geen uitzondering meer. Juist bij de ‘veilig’ geachte corporaties, waar veel politici de hoop op vestigen in plaats van de particuliere verhuurder.

Maar de oorzaak ligt dieper dan slechts achterstallig onderhoud: woningcorporaties kampen structureel met geldtekort en organisatorische knelpunten. Dat lezen we in een recente beschouwing van het AD.

Ruim 29 procent van de 2,3 miljoen sociale huurwoningen vertoont vocht- en schimmelproblemen, blijkt uit cijfers van de Woonbond, schrijft de krant.

De roep om actie klinkt luid, maar veel corporaties kunnen het simpelweg niet meer bolwerken. Verouderde woningen worden niet meer gerenoveerd, maar gesloopt – wat leidt tot woede onder bewoners en waarschuwingen van onder meer de Nationale ombudsman.

Van idealisme naar financieel wantrouwen

Ooit was volkshuisvesting een prestigeproject van de overheid, met ‘arbeiderspaleizen’ als toonbeelden van goed en betaalbaar wonen. Die tijd ligt ver achter ons. Sinds de jaren ’90 zijn woningcorporaties financieel op afstand gezet en zijn ze onderworpen aan marktmechanismen.

De nasleep van schandalen zoals bij Rochdale en Vestia leidde tot strengere regelgeving én een extra belasting, de verhuurdersheffing, die jarenlang miljarden kostte.

Dit alles heeft het vertrouwen in de sector uitgehold, met als gevolg dat corporaties sindsdien vooral bezig zijn met risicomijding, stelt de krant. Het onderhoud van het bestaande bezit raakte hierdoor ondergesneeuwd.

Ambities onder druk, bewoners de dupe

Ondanks de afschaffing van de verhuurdersheffing in 2023 en het schrappen van huurbevriezingsplannen, blijven corporaties voorzichtig. Volgens critici schuiven ze investeringen vooruit, uit angst voor toezicht of financiële tegenvallers.

Tegelijkertijd is de maatschappelijke druk torenhoog: er moeten jaarlijks tienduizenden nieuwe sociale huurwoningen bijkomen. Maar door gestegen bouwkosten, schaarse bouwgrond, netcongestie en hoge duurzaamheidsambities is de rek eruit.

Bestuurders als Marieke Kolsteeg van Hef Wonen waarschuwen dat er nu te vaak “onmogelijke keuzes” gemaakt moeten worden tussen onderhoud, nieuwbouw en verduurzaming. Intussen zien bewoners hun leefomstandigheden verslechteren, terwijl ze het gevoel hebben dat ze vergeten worden.